Εποχές Μεσαίωνα θυμίζει ο νέος Ποινικός Κώδικας του Μπρουνέι, ο οποίος τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή τον περασμένο Απρίλιο. Ο νέος ΠΚ έχει ως βάση του τη Σαρία -τον ισλαμικό ιερό νομό. Θεσπίστηκε από τον Σουλτάνο του πετρελαιοπαραγωγικού αυτού κρατιδίου της Νοτιοανατολικής Ασίας, Χασανάλ Μπολκιάχ, τον Οκτώβριο του 2013. «Ο νέος ΠΚ του Μπρουνέι είναι στον πυρήνα του βάρβαρος και επιβάλλει αρχαϊκές ποινές για εγκλήματα που δεν θα έπρεπε να ήταν καν εγκλήματα», αναφέρει ο Φιλ Ρόμπερτσον, υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Ασία. «Ο Σουλτάνος Χασανάλ πρέπει άμεσα να αποσύρει τις διατάξεις για τους ακρωτηριασμούς, τους λιθοβολισμούς, καθώς και για όσες άλλες ποινές και εγκληματικές πράξεις προβλέπονται [σε αυτόν τον Κώδικα] κατά κατάφωρη παράβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», επισημαίνει ο Ρόμπερτσον.

Σουλτάνος Χασανάλ Μπολκιάχ

Ο ισλαμικός ΠΚ του Μπρουνέι δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2013. Η εφαρμογή του σχεδιάστηκε να λάβει χώρα σε τρεις φάσεις. Η δεύτερη και η τρίτη φάση (κατά τις οποίες θα ενεργοποιούντο και οι αυστηρότερες ποινικές διατάξεις) καθυστέρησε εξαιτίας της διεθνούς κατακραυγής. Ωστόσο, στις 29 Δεκεμβρίου 2018 ο Γενικός Εισαγγελέας του Μπρουνέι εξέδωσε Διάταγμα για την πλήρη εφαρμογή του ΠΚ από την 3η Απριλίου 2019. Οι διαβεβαιώσεις του Πρωθυπουργού του Μπρουνέι ότι ο νέος ΠΚ θα παρέχει πληρέστερη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην χώρα, κρίνονται παντελώς αβάσιμες αν αναλογισθεί κανείς το είδος και την βαρύτητα των επιβαλλόμενων ποινών. Παρόλο που το κράτος του Μπρουνέι συμμετέχει σε αρκετές από τις διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Παγκόσμια Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού), με τον νέο ΠΚ το Μπρουνέι παραβλέπει και αθετεί κατάφωρα πλήθος από τις διεθνείς υποχρεώσεις του. «Κάθε μέρα που ο ΠΚ του Μπρουνέι παραμένει σε ισχύ, αυτό συνεπάγεται μια πολλαπλή παραβίαση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας», σημειώνει ο Ρόμπερτσον. «Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο πρέπει να καταστήσουν σαφές στον Σουλτάνο του Μπρουνέι ότι δεν μπορούν να συναλλάσσονται μαζί του όσο οι ποινές  του μαστιγώματος, λιθοβολισμού και του ακρωτηριασμού παραμένουν σε ισχύ».

Ο Κώδικας καθιερώνει μια αναχρονιστική ποινική μεταχείριση για γυναίκες, παιδιά, ομοφυλόφιλους και αλλόθρησκους: λιθοβολισμός για την εξώγαμη συνουσία και την ομοφυλοφιλία, ακρωτηριασμός για την κλοπή (ακόμη και στις ελαφρές μορφές της), σαράντα μαστιγώματα για την λεσβιακή σχέση, θανατική ποινή για κατηγορίες βαρύτερων κλοπών, βιασμών και προσβολών του προφήτου Μωάμεθ. Όλα αυτά είναι ευνόητο ότι παραβιάζουν τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, όπως σημειώνεται στο Γενικό Σχόλιο υπ’ αριθμόν 36 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, σύμφωνα με την οποία δεν είναι δύναται υπό καμία περίσταση να επιβληθεί θανατική ποινή για συμπεριφορά που προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο ως ελευθερία του κάθε προσώπου (λ.χ. ένδυση με ρούχα της επιλογής του, σεξουαλικές σχέσεις με άτομα του ιδίου φύλου).

Η Κυβέρνηση του Μπρουνέι, ωστόσο, άπαντα: ο νέος ΠΚ, πέραν του ότι επιχειρεί να ποινικοποιήσει συμπεριφορές που στρέφονται κατά της διδασκαλίας του Ισλάμ, αποσκοπεί παράλληλα στο να προστατέψει και να προασπίσει τα δικαιώματα όλων των πολιτών, της κοινωνίας και του έθνους, ανεξαρτήτως θρησκείας και εθνικότητας. Οι περισσότερες διατάξεις του νέου ΠΚ εφαρμόζονται χωρίς διάκριση τόσο σε Μουσουλμάνους όσο και σε μη Μουσουλμάνους κατοίκους, όπως, για παράδειγμα, προκύπτει από τις διατάξεις για την προσβολή του προφήτη Μωάμεθ (άρθρα 63, 76, 226), την διάδοση δημοσιευμάτων αντίθετων προς την ισλαμική πίστη (άρθρα 212-215), τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις (άρθρα 82-84), την εξώγαμη συνουσία (άρθρο 69), ακόμα και την κατανάλωση φαγητού, ποτού και καπνού πριν την δύση του ήλιου κατά τον μήνα του Ραμαζανιού (άρθρο 195). Εξάλλου, όλες οι προβλεπόμενες ποινές του ΠΚ επιβάλλονται χωρίς ηλικιακή διάκριση τόσο σε ενήλικες όσο και σε ανηλίκους που βρίσκονται στο στάδιο της εφηβείας. Επιεικέστερη ποινική μεταχείριση προβλέπεται μόνο για τους ανηλίκους που δεν μπορούν να διακρίνουν τον άδικο χαρακτήρα της πράξης, για τους οποίους η βαρύτερη ποινή που επιβάλλεται είναι το μαστίγωμα.

Η ποινική αντιμετώπιση των ομοφυλοφίλων και των γυναικών είναι απάνθρωπη. Κάθε ομοφυλοφιλική σεξουαλική επαφή ή σχέση χαρακτηρίζεται παράνομη και τιμωρείται με ποινές που ξεκινούν από το μαστίγωμα και φθάνουν ως τον θάνατο διά λιθοβολισμού, ακόμη μάλιστα κι αν οι πράξεις αυτές λαμβάνουν χώρα με την συγκατάθεση των μερών - καθιστώντας έτσι το Μπρουνέι την μία εκ των επτά χωρών παγκοσμίως που τιμωρούν την υπό συγκατάθεση ομοφυλοφιλικη επαφή με θάνατο. Το Μπρουνέι τιμωρεί επίσης, και το ντύσιμο με ρούχα του άλλου φύλου (cross-dressing). Παράλληλα, καθιερώνεται και πλήθος ιδιωνύμων εγκλημάτων εις βάρος των γυναικών: έτσι, εκτός από την μοιχεία και την διάρρηξη του συζυγικού δεσμού, τιμωρείται ποινικά η εγκατάλειψη από την γυναίκα της πατρικής ή συζυγικής εστίας, η εκτός γάμου εγκυμοσύνη και η έκτρωση.

Οι δρακοντιές προβλέψεις του νέου ΠΚ του Μπρουνέι επέσυραν σχεδόν αμέσως την διεθνή κατακραυγή. Διεθνείς οργανισμοί και κυβερνήσεις από όλο τον κόσμο (όπως αυτές των ΗΠΑ, της Γαλλία, της Γερμανία, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Αυστραλίας) απαίτησαν την άμεση απόσυρση του Κώδικα που γυρίζει το Μπρουνέι αιώνες πίσω, ακόμη και σε σχέση με το προηγούμενο ποινικό καθεστώς του. Ονόματα από τον καλλιτεχνικό χώρο, όπως ο Τζωρτζ Κλούνεϊ, ο Έλτον Τζον και η Έλεν Ντε Τζένερις, με την υποστήριξη οργανώσεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάλεσαν σε μποϊκοτάζ κατά των επιχειρήσεων που διατηρεί ο 72χρονος Σουλτάνος του πετρελαιοπαραγωγικού κράτους, ιδίως της αλυσίδας πολυτελών ξενοδοχείων, η οποία έχει εξαπλωθεί σε πολλές πρωτεύουσες παγκοσμίως. Η διεθνής πίεση προς τον Σουλτάνο απέδωσε εν μέρει καρπούς: στις 5 Μαΐου 2019, ο Σουλτάνος Χασανάλ δήλωσε ότι αναστέλλει την εφαρμογή της επιβολής θανατικής ποινής εις βάρος των ομοφυλόφιλων, σε μια προσπάθεια κατευνασμού της παγκόσμιας κατακραυγής. Ωστόσο, οι υπόλοιπες διατάξεις του Κώδικα έχουν τεθεί ήδη σε καθεστώς πλήρους εφαρμογής.

Γ. Γιαννούλης

Πηγές
https://time.com/5563264/brunei-new-penal-code-what-to-know/?fbclid=IwAR0KTT0BObSMhK15tyJqmBkJbUqW4qN4c0uMUskrwyxdK_xHuqnm2U92kvQ
https://www.hrw.org/news/2019/04/03/brunei-new-penal-code-imposes-maiming-stoning?fbclid=IwAR164HoWMeC2MYUYeeRIxHXIVRH_0AGEbrnnw2hRbwrew51pJ2j3rqeuIKs

Φωτογραφίες
https://www.google.com/search?rlz=1C1GCEA_enGR797GR797&biw=1536&bih=706&tbm=isch&sa=1&ei=dV8SXe7zGMTNwQKUk57YDg&q=brunei+penal&oq=brunei+penal&gs_l=img.3..0i8i30l2j0i24.29090.34728..35140...0.0..0.105.858.5j4......0....1..gws-wiz-img.....0..35i39j0i67j0j0i30j0i19j0i5i30i19j0i8i30i19.1PZik4lLsTk#imgdii=dcaWxZwBhmn4aM:&imgrc=r1UgVUTOK1nhlM:
https://www.google.com/search?rlz=1C1GCEA_enGR797GR797&biw=1536&bih=706&tbm=isch&sa=1&ei=dV8SXe7zGMTNwQKUk57YDg&q=brunei+penal&oq=brunei+penal&gs_l=img.3..0i8i30l2j0i24.29090.34728..35140...0.0..0.105.858.5j4......0....1..gws-wiz-img.....0..35i39j0i67j0j0i30j0i19j0i5i30i19j0i8i30i19.1PZik4lLsTk#imgrc=AD5bzDX1fa0SqM:
https://www.google.com/search?rlz=1C1GCEA_enGR797GR797&biw=1536&bih=706&tbm=isch&sa=1&ei=dV8SXe7zGMTNwQKUk57YDg&q=brunei+penal&oq=brunei+penal&gs_l=img.3..0i8i30l2j0i24.29090.34728..35140...0.0..0.105.858.5j4......0....1..gws-wiz-img.....0..35i39j0i67j0j0i30j0i19j0i5i30i19j0i8i30i19.1PZik4lLsTk#imgrc=r1UgVUTOK1nhlM: